ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ :  Δήμητρας Σπυροπούλου 

08.10.2020, 22:45

Μια ιστορική στιγμή δεν αρκεί για να γραφτεί η ιστορία.

Η δικαιοσύνη αποφάσισε χθες πως οι φασιστικές πρακτικές και η βίαιη, προκλητική και ρατσιστική συμπεριφορά της Χρυσής Αυγής πρέπει να καταδικαστεί. Μια απόφαση που θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένη. Και όμως πέρασαν εφτά χρόνια από τα απεχθή εγκλήματα της και πολλά περισσότερα από την αρχή της δημιουργίας της. Πρόκειται άνευ αμφιβολίας για μία ιστορική στιγμή για την Ελλάδα, μία νίκη για την δημοκρατία. Ταυτόχρονα όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε πως δεν νικήθηκε ο νεοφασισμός στην Ελλάδα. Δεν νικήθηκε η φασιστική ιδεολογία και οι φασιστικές πρακτικές που συναντάμε, και ίσως και καμιά φορά να μην αναγνωρίζουμε, από τα υπόλοιπα πολιτικά κόμματα. Δεν τελειώσαμε με τους φασιστές. Είναι ακόμη εκεί έξω. Είναι πολλοί. Και θα είναι και αύριο. Είναι πολλοί και δεν θα βρεθούν ποτέ σε μία δικαστική αίθουσα. 

Η χρυσή αυγή που πλέον επίσημα βρήκε την θέση της δίπλα στον χαρακτηρισμό εγκληματική οργάνωση, υπήρξε επίσημο μέλος της βουλής, εκπροσωπώντας τους Έλληνες πολίτες, αποφασίζοντας για αυτούς. Βρέθηκε να έχει θέση και εξουσία μέσα σε μια δημοκρατική χώρα. Της δόθηκε το βήμα και μάλιστα δύο συνεχόμενες φορές. Και όσο και αν θέλουμε να δικαιολογήσουμε εκείνους που την ψήφισαν, και της έδωσαν αυτή την ευκαιρία, επικαλούμενοι την απογοήτευση και την σύγχυση εκείνων των εκλογών, την παραπληροφόρηση και την άγνοια, την παραπλάνηση και τον εκφοβισμό, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός πως δεν είναι δυνατόν να παραπλανήθηκαν όλοι. Δεν είναι δυνατόν να δικαιολογήσουμε περισσότερους από 380 χιλιάδες συμπολίτες μας που επέλεξαν να ψηφήσουν μία ομάδα ανθρώπων των οποίων οι εγκληματικές δράσεις είχαν ήδη γίνει γνωστές. Πρέπει να αποδεχτούμε το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς ασπάζονται την ιδεολογία αυτού του κόμματος. Πρέπει να δεχτούμε πως ακόμα τους στηρίζουν. Πως θα επικαλεστούν τον εθνικισμό και θα ζητήσουν την απελευθέρωση τους. Που θα δικαιολογήσουν, ίσως ακόμα και να επαινέσουν τις πράξεις τους. Άτομα που θα ακολουθήσουν πιστά την συμπεριφορά τους και θα συνεχίσουν να διαπράττουν αδικήματα στο όνομα της ανωτερότητας τους. 

Το θέμα είναι πως ακόμη και εκείνοι που καταδικάζουν την συμπεριφορά της συγκεκριμένης οργάνωσης-πολιτικοί, δημοσιογράφοι, πολίτες- επιδεικνύουν παρόμοιες συμπεριφορές. Είναι εκείνοι που έχοντας εξουσία καταπνίγουν μια δημόσια διαμαρτυρία με την βία, εκβιάζουν την ανθρώπινη δράση, επιβάλλουν συγκεκριμένες συμπεριφορές, εκφοβίζουν και παραπληροφορούν προς το συμφέρον τους. Είναι εκείνοι που λογοκρίνουν και ελέγχουν τον δημόσιο λόγο, εκείνοι που παραβιάζουν κάθε μορφής ανθρώπινο δικαίωμα. Είναι ο ψευτόμαγκας της γειτονιάς, η γιαγιά στην απέναντι πολυκατοικία, η παρέα φοιτητών που θα κρίνει, θα απαξιώσει, θα απομονώσει και θα ασκήσει ψυχολογική λεκτική ή σωματική βία σε έναν άλλον άνθρωπο με το γελοίο επιχείρημα της διαφορετικότητας. Ζούμε μία καθημερινότητα γεμάτη από φασιστικές, νεοναζιστικές, ρατσιστικές, αντιδημοκρατικές συμπεριφορές. Είναι υπέροχο το ηχηρό, δημόσιο "όχι" σε μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων που είχαν εξουσία και καταπάτησαν κάθε ανθρώπινο δικαίωμα. Είναι μια ελπιδοφόρα αρχή. Τα μικρά όχι όμως στην καθημερινότητα μας είναι αυτά που θα αλλάξουν πραγματικά και ουσιαστικά τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Επιτέλους μιλήσαμε. Επιτέλους αντιδράσαμε. Θα συνεχίσουμε όμως να το κάνουμε;

Δεχόμενοι ότι είναι πρακτικά αδύνατον να δοθεί δικαιοσύνη σε κάθε μια από τις παραπάνω πράξεις, πώς θα επέλθει βελτίωση της κοινωνίας μας; Εκ των πράγματων άτομα που ασπάζονται της απόψεις της χρυσής αυγής και κάθε χρυσής αυγής δεν θα αλλάξουν από την μια μέρα στην άλλη. Πιθανότατα να μην αλλάξουν και ποτέ. Είναι όμορφο να πιστεύει κανείς πως θα βρεθούν άνθρωποι με αρκετό θάρρος, επιμονή, υπομονή και δυνατά δομημένα επιχειρήματα να αντιστρέψουν τις βαθιά ριζωμένες φασιστικές πεποιθήσεις αυτών των ατόμων ακόμα και αν γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι. Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να δεχόμαστε δράσεις και πρακτικές που υπομονεύουν την δημοκρατία και την ελευθερία μας. Παρόλα αυτά αν θέλουμε να αλλάξουμε κάτι σε αυτόν τον κόσμο θα πρέπει να επενδύσουμε παραπάνω στα παιδιά. Να προσπαθήσουμε να μην δώσουμε στην κοινωνία μας μερικούς ακόμη “χρυσαυγίτες”. Να μην αναπαράγουμε αυτού τους είδους την ιδεολογία. 

Ας μάθουμε τα παιδιά να μην είναι θύματα. Να μην είναι παθητικοί αποδέκτες της άδικης συμπεριφοράς κάποιου άλλου. Να μην δέχονται ως απλοί παρατηρητές την στέρηση ελευθερίας των διπλανών τους. Και ας τους μάθουμε πώς να κάνουν όλα τα παραπάνω με έναν εξίσου δίκαιο, δημοκρατικό, μη βίαιο τρόπο. Οφείλουμε να καταλάβουμε πως η βία δεν αντιμετωπίζεται με βία. Πως οι μάχες δεν κερδίζονται με ύπουλες τακτικές. Πως η αληθινή δύναμη δεν επέρχεται με τον έλεγχο των υπόλοιπων. Να τους δείξουμε πως πρέπει να παλεύουμε για αυτά που δικαιούμαστε. Και να τους αφήσουμε να το κάνουν. Να τους αφήσουμε να σηκώσουν το ανάστημα τους, να υψώσουν την φωνή τους. Να ζητήσουν και να διεκδικήσουν. Να χυθούν στους δρόμους, να γράψουν πανό. Να ξέρουν να δίνουν τις μάχες τους ελεύθερα αλλά και πολιτισμένα. 

Ας μάθουμε τα παιδιά μας να μην είναι θύτες. Ας τους μάθουμε πως δεν ανήκουν στην μικρή κοινωνία στην οποία ζουν. Δεν ανήκουν στην γειτονιά και τους γονείς τους. Μπορούν να έχουν την δική τους άποψη. Οφείλουν να έχουν την δική τους άποψη. Η οποία θα διαμορφωθεί ελεύθερα μέσα από την γνώση της ιστορίας και την επίδειξη των γεγονότων. Την ιστορία που καλύπτει όλες τις εκδοχές και όχι ένα παραμύθι με καλούς και κακούς, με δράκους και ήρωες. Ας δημιουργήσουμε όμορφες ψυχές και κριτικά μυαλά. Ανθρώπους που γνωρίζουν τα δικαιώματα τους και παλεύουν για αυτά καθημερινά. Που παλεύουν για τα δικά τους και των γύρων τους. Των συμμαθητών, των συμφοιτητών τους και των συναδέλφων τους. Ας πλάσουμε προσωπικότητες που δεν φοβούνται το διαφορετικό, αντίθετα το αποζητούν, το βρίσκουν μοναδικό και υπέροχο, το συμπαθούν και το σέβονται. 

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν κάθε μέρα να πλάθουμε και έναν ακόμη όμορφο, δίκαιο, ελεύθερο άνθρωπο. Ας προσπαθήσουμε να μην αφήσουμε αυτή την μέρα να ξεχαστεί. Ας γίνει παράδειγμα. Μια σημαντική στιγμή δεν είναι αρκετή να αλλάξει την ιστορία. Μπορεί όμως να γίνει η αρχή της. Μπορώ να δεχτώ ότι αυτός ο κόσμος είναι μακριά από το τέλειο με κάθε τρόπο. Αλλά αρνούμαι να δεχτώ ότι δεν δέχεται βελτίωση. Και αρνούμαι να μην προσπαθήσω για αυτή την βελτίωση. Η πρόοδος και η αλλαγή θέλουν δράση. Και δεν υπάρχει πιο ισχυρή δράση από την μόρφωση. Ενάντια σε κάθε μορφής διάκριση και αδικία, ενάντια στον ρατσισμό, ενάντια στην ανεκτικότητα είναι μόνο η παιδεία. Η παιδεία είναι το μόνο όπλο που αξίζει να χρησιμοποιήσει κανείς αν θέλει να αλλάξει έστω και ελάχιστα αυτό τον κόσμο και να σχηματίσει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στην σύγχρονη ιστορία και όχι μία στιγμή που εύκολα θα χαθεί σε λίγες μέρες όταν κάτι πιο ενδιαφέρον θα τραβήξει την προσοχή των μέσων και θα γίνει η νέα μόδα.

ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ :  Δήμητρας Σπυροπούλου 

30.09.2020, 11:25

Η τέχνη αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι βασική ψυχική ανάγκη, τρόπος έκφρασης των σκέψεων και των συναισθημάτων μας, μέσο μόρφωσης και πληροφόρησης, μέσο ψυχαγωγίας, μέσο αντίδρασης. Παράγει πολιτισμό, συμβαδίζει ή αντιστέκεται στα κοινωνικά πρότυπα, δημιουργεί νέα. Οι καλές Τέχνες, όπως είναι γνωστές σήμερα, αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, εμπνέοντας η μία την άλλη. Ο κινηματογράφος, ως η έβδομη μορφή τέχνης από το 1920, αποκαλούμενη η τέχνη των τεχνών, χρησιμοποιεί ως έμπνευση και εκφραστικό μέσο όλες τις υπόλοιπες τέχνες (μουσική, ποίηση, ζωγραφική, αρχιτεκτονική, χορό και γλυπτική).

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που σκηνές κινηματογραφικών ταινιών είναι αποτύπωση γνωστών έργων ζωγραφικής. Οι σκηνοθέτες δημιουργούν ένα πλάνο όμοιο με πίνακα ζωγραφικής, ζωντανεύοντας τον. Ο Vugar Efendi, ένας νέος σκηνοθέτης, έχει δημιουργήσει μία σειρά βίντεο με το όνομα "film meets art", στα οποία φέρνει δίπλα δίπλα τις σκηνές αυτές, πολύ γνωστών ταινιών, με τους πίνακες ζωγραφικής, που οι σκηνοθέτες τους χρησιμοποίησαν ως σημείο αναφοράς, αποδεικνύοντας την αναμφισβήτητη σύνδεση μεταξύ διαφορετικών μορφών τέχνης.

Για παράδειγμα στην βρετανική κωμική ταινία “the adventures of Baron Munchausen” (Οι περιπέτειες του βαρώνου Μυνχάουζεν) του 1988, ο Σκηνοθέτης Terry Gilliam έχει ζωντανέψει σε μία από τις σκηνές του τον γνωστό πίνακα ζωγραφικής “The birth of venus” (η γέννηση της Αφροδίτης) του Ιταλού καλλιτέχνη της Αναγέννησης, Sandro Botticelli, ο οποίος φιλοτεχνήθηκε περίπου το 1485–1486 και φυλάσσετε στο μουσείο Uffizi στην Φλωρεντία της Ιταλίας.

Το "Portrait of the Journalist Sylvia von Harden" (1926), του Γερμανού καλλιτέχνη Otto Dix, χρησιμοποιήθηκε για μία από τις σκηνές της ταινίας "Cabaret" του σκηνοθέτη  Bob Fosse, παραγωγής 1972.

Ο πίνακας “Pacific” (1967) που δείχνει έναν άντρα να στέκεται σε μια ανοιχτή πόρτα με θέα την θάλασσα και στο προσκήνιο ένα πιστόλι στο τραπέζι, ενέπνευσε μία από τις καθοριστικές σκηνές της ταινίας “Heat”. Πρόκειται για μία ταινία εγκληματικότητας σε σενάριο και σκηνοθεσία του Michael Mann, που κυκλοφόρησε το 1995 με πρωταγωνιστή τον Robert De Niro.

Η ελαιογραφία “The blue boy” (1770) του Thomas Gainsborough φαίνεται πως επηρέασε την εικόνα που δόθηκε στον χαρακτήρα του αμερικανικού γουέστερν "Django Unchained", παραγωγής 2012, με τον ελληνικό τίτλο "Ο τιμωρός" του ευρηματικού σκηνοθέτη και σεναριογράφου Quentin Tarantino.

Τo έργο “Le Café de nuit” (Το νυχτερινό καφέ) του 1888 είναι ελαιογραφία του Ολλανδού ζωγράφου Vincent Van Gogh. Η ταινία “Lust for Life”, ένα βιογραφικό δράμα παραγωγής του 1956, σε σκηνοθεσία Vincente Minnelli, έχει ζωντανέψει τον συγκεκριμένο πίνακα με μεγάλη ακρίβεια. Πρόκειται για την κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Irving Stone, με θέμα την ιδιαίτερη ζωή του μεγάλου ζωγράφου, που κυκλοφόρησε το 1934.

Εξαιρετικό παράδειγμα του πως η μία τέχνη επηρεάζει την άλλη είναι η ταινία “Melancholia”. Μία δραματική ταινία επιστημονικής φαντασίας του 2011 που γράφτηκε και σκηνοθετήθηκε από τον Δανό Lars von Trier. Μία από τις σκηνές της ταινίας είναι αναπαράσταση του πίνακα ζωγραφικής “Ophelia” (1851-1852), του Βρετανού καλλιτέχνη Sir John Everett Millais, ο οποίος με την σειρά του είναι εμπνευσμένος από το χαρακτήρα του ομώνυμου θεατρικού έργου του William Shakespeare. 

Το “Passion” είναι μια ταινία του 1982 από τον Jean-Luc Godard. Πρόκειται για τη δημιουργία μιας φιλόδοξης ταινίας τέχνης που χρησιμοποιεί αναδημιουργίες κλασικών ευρωπαϊκών έργων ζωγραφικής με κλασική ευρωπαϊκή μουσική. Εμφανίζονται μόνο ημιτελείς σκηνές μέσα στην ταινία, επειδή δεν έχει σταθερή πλοκή και δεν τελειώνει ποτέ. ‘Ένας από τους πίνακες που αναπαρίσταται είναι το έργο του Jean- Auguste-Dominique Ingres με τίτλο “La petite baigneuse - Intérieur de harem” (το μικρό λουτρό-Το εσωτερικό του Χαρεμιού) που δημιουργήθηκε το 1828 και βρίσκεται στο μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, της Γαλλίας.

Ο πίνακας, του Βέλγου René Magritte, ”architecture au clair de lune” (αρχιτεκτονική σεληνόφωτου) ήταν η εικόνα που ο σκηνοθέτης Peter weir χρησιμοποίησε για να δημιουργήσει την τελευταία, δυνατή σκηνή της ταινίας “The Truman show”, με πρωταγωνιστή τον ευφυή Jim Carrey, όπου ο πρωταγωνιστής φτάνει στο τέλος του κόσμου και με απογοήτευση ανακαλύπτει πως η ζωή που ζει δεν είναι η δική του πραγματικότητα.

.

 Στα βίντεο του Vugar Efendi θα δείτε πώς μεγάλοι σκηνοθέτες, μεταξύ των οποίων οι Stanley Kubrick, Fritz Lang, Andrei Tarkovsky, Barry Jenkins και Alfred Hitchcock, χρησιμοποίησαν διάσημα έργα τέχνης για να δημιουργήσουν αριστουργηματικές κινούμενες εικόνες. Είναι γνωστό πως δεν υπάρχει παρθενογένεση στην τέχνη. Όταν όμως δεν πρόκειται για αντιγραφή αλλά για έμπνευση που αποτυπώνεται με σεβασμό και δημιουργικότητα το αποτέλεσμα μπορεί να είναι εξαιρετικό.

Μπορείτε να δείτε τα βίντεο στον σύνδεσμο : https://www.vugarefendi.com/

Αυξάνονται τα κρούσματα στην Κρήτη - Εξι τουρίστες σε ξενοδοχείο καραντίνας στο Ρέθυμνο